Featured కాలమ్స్

కాలానికి రెండు ముఖాలు… రెండూ అందమైనవే!

 హెచ్చార్కె సమయం 

 

“పంజర నిబద్ధ కీరంబు బయలు గాంచి

యడ్డు కమ్ముల దాటంగ నాస చేయు

నటు బహిర్ణియమంబుల నతకరించి

మన్మనంబు స్వాతంత్ర్య సీమకు జరించు

 

కాన యెవరేమి యనుకొన్న దాన నేమి

గలుగు; గాలమనంతము, యిల విశాల;

భావ లోకము క్రమముగా బడయు మార్పు

యేల హృదయము వెలిపుచ్చనింత యళుకు”

 

“తన కవిత ఆగమ పుంజములకు చేరిన గతానుగతికము కాదు. స్వాతంత్ర్య సీమను జరించునది. ఏమీ పూర్వీకుల విధులను అతిక్రమించవచ్చునా? వారేర్పచిన విధివిధానములు గాక అన్యములెక్కడైన నున్నవా? అని మూఢ భక్తులెవరైన ఆక్షేపించిన యెడల ‘కాలమనంతము ఇల విశాల; భావలోకము క్రమముగా బడయు మార్పు’ అని కవి వారిని తిరస్కరించి తన దారిని తానేగెడిని.”

ఆ పద్యాలు దువ్వూరి రామిరెడ్డివి. (‘కృషీవలుడు’). తరువాత, వివరణ కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డిది.

‘కాలమనంతము యిల విశాల’ అనే మాట చాల గొప్పది. నా మట్టుకు నాకు అది జీవితమంత గొప్పది. నా చిన్న జీవితంలో యెన్ని సార్లు ఆ మాటను కోట్ చేవుంటానో. నాలో నేను యెన్ని సార్లు ఆ మాట అనుకుని వూరట పొంది వుంటానో చెప్పలేను. అంతిష్టం ఆ మాట అంటే.

దువ్వూరి రామి రెడ్డి ఆ మాట సరిగ్గా యెందుకన్నాడో తెలియడానికని కట్టమంచి వివరణ వాక్యాలు చేర్చాను. కవితా రచనలో పూర్వులు పెట్టిన కవితా నియమాల్ని విదిల్చుకుని ముందడుగు వేయడానికి రామి రెడ్డి తనకు తాను చెప్పుకున్న మాట అది. రామ లింగా రెడ్డి మాటల్లో చెప్పాలంటే ఆ ‘కాపు యువకుడు’ రైతు జీవితం అనే కొత్త యితివృత్తంతో కావ్య రచనా సాహసం చేయడానికి యీ మాత్రం భరోసా తనకు తానిచ్చుకోడం తప్పనిసరియై వుంటుంది.

నేను కూడా దాదాపు అందుకే ఆ మాటను యెన్నో సార్లు గుర్తు చేసుకున్నాను, సంప్రదాయాన్ని అతకరించి మాట్లాడ్డానికి, లేదా వుద్యమాలలో పొలిటికల్ గా యిన్కరెక్ట్ మాట చెప్పాల్సిన అవసరం నాకేర్పడినప్పుడు… యెన్నో సార్లు మననం చేసుకున్నాను. ధైర్య తెచ్చుకున్నాను. ఔరా, కవీ భలే చెప్పావని అనుకున్నాను…. ఆ వొక్క వాక్యం తప్ప పూర్తి పద్యం నాకు తెలియక ముందు కూడా.

అది కవితా రచనే కానక్కర్లేదు. యే పని అయినా అంతే. పూర్వుల అభిప్రాయాలను, సమకాలికుల అభిప్రాయాలను కూడా… కాదని మాత్రమే మనం మనంగా నిలబడాల్సిన సందర్భాలు కోకొల్లలుగా ముందుకు వస్తాయి. చేసే పని సరైనదని మనం మనసారా అనుకుంటున్నట్లయితే… యిక ఆ పని చేయడమే మంచిది. సరైనదని మనం అనుకున్న మాట చెప్పడమే మంచిది,

వొకటి కాదు. అలాంటి సందర్భాలు యెన్ని సార్లు వచ్చినా కాస్త ఆలోచించి, లౌక్యపు జాగర్తలు తీసుకుని మన పని మనం చేయాలి. ఆ విధంగా మాత్రమే మనం మనంగా వుంటాం. మన బతుకు మనం బతుకుతాం. లేకుంటే జీవితాంతం మన బతుకును యింకెవరో బతుకుతారు. మన బతుకు మనం బతకడం వుండదు.

లోక రీతుల వల్ల చాల నొప్పి కలిగినప్పుడు, యెవరో మనల్ని క్రూరంగా కెలికినప్పుడు, యేదో వైఫల్యం నిన్ను నిట్ట నిలువునా చీరినప్పుడు…. ‘ధూర్త లోకానికి సెలవంటూ వెళిపోకుండా’ నిలదొక్కుకోడానికి వూతమిచ్చే వాక్యమిది. యింతటితో అయిపోలేదు, యివాల్టితో అయిపోలేదు. యింకా చాల వుంది, చాల కాలం వుంది. ఆ వున్నది అనంతం, యీ క్షణాన్ని చూసుకుని అంగలార్చడం అనవసరం అనుకోగలగం గొప్ప వూరట.

యిది కాలానికి వున్న వొక ముఖం. కాలానికి మరో ముఖం కూడా వుంది. మొదటి ముఖం తెంపు లేని అనంతం. రెండవది ‘తెంపు తెంపులు’గా సాగే ముఖం..

కాలం యెంత అపరిమితమో అంత పరిమితం. యెందుకంటే నీ కాలం నువ్వు అనే స్థలంలోనే వుంటుంది. నువ్వు శాశ్వతం కాదు. చిన్నదో పెద్దదో వొక జీవిత కాలమే నువ్వు. నువ్వు లేకుంటే నీ కాలం లేదు. (ఆయన ‘కాలమైపోయాడు’ అనే పల్లెటూరి పలుకు బడి విన్నారా?!)

అంతేనా?

నా జీవిత కాలమంతా ‘నేను’ వున్నానా? నేను… యీ నేను… వున్నానా? లేను. వొక్కోసారి వొక్కో నేను మాత్రమే వున్నాను.

వొక నేను యింటి నుంచి పది కిలో మీటర్ల దూరం వున్న మరో వూరిలోని హైస్కూలు నుంచి సొంతూరికి వస్తూ…. మర్రిపాడు చేన్లు అనే యిసుక నేలల వద్ద పెద్ద వానొస్తే… వాన గాలికి రేగిన యిసుక విసురుగా కళ్లల్లో కొడితే…  చేత్తో తుడుచుకుంటూ, ‘అమ్మ కావాల’నే అక్రోశం కన్నీరై వాన నీళ్లలో కలిసిపోతే…. చీకటి పడే కొద్దీ… యిక యింటికి వెళ్తానో లేదో అని భయపడిన ఆ పది పన్నెండేళ్ల నేను కాదు యీ నేను.

వ్రాత యింగ్లీషే సరిగ్గా రాక, చట్టూరా యింగ్లీషు మాటలు దంచి కొట్టే కుర్రాళ్ల మధ్య, వొక్క సారిగా మీద పడిన యింగ్లీషు మీడియం పుస్తకాల మధ్య సొంతూరికి బహుదూరంగా విజయవాడలో, లొయోలా కాలేజీలో టెక్స్టు బుక్కు మీద రాలిన నా కన్నీటి మరకలకు నేనే జాలి జాలిగా కరిగిన పదిహేడేళ్ల నేను కూడా కాదు యీ నేను. యిది మరో నేను. యిది మరో దుఃఖం లేదా మరో సుఖం,

గతాన్ని నెవరేసుకుంటూ… నీ పాత నేనులను గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆ ప్రాతిపదికన ఆలోచనల్ని చిక్కుముడులు వేసుకుంటూ వుండిపోకు. ఆ ‘నేను’ నీ నేను కాదు. యిప్పుడు యేది వున్నదో అదే నీది, అదే నువ్వు. పాతది నువ్వు కాదు.

పాతది అనే కాదు. రేపటిది కూడా నువ్వు కాదు. రేపు యేమవుతుందో ‘నా దగ్గరున్న లక్ష రూపాయలు కోటి రూపాయలుగా, వాటికి పాయలుగా మారుతాయో లేదో, నా పిల్లలు డాక్టర్లు యెంజినీర్లు అవుతారో లేదో అని కూడా దిగులు పడకు. అది నీ ధ్యేయమైతే దాని కోసం యివాళేం చేయాలో అది చెయ్యి.

మళ్లీ దువ్వూరి పద్యమే. కాకపోతే యిది ఆయన చేసిన గొప్ప అనువాదం. అసలు కవి వుమర్ ఖయ్యాం.

 

“గతము గతంబె, యెన్నటికి కన్నులఁ గట్టదు; సంశయాంధ సం

వృతము భవిష్యదర్థము; వివేకవతీ, యొక వర్తమానమే

సతత మవశ్య భోగ్యమగు సంపద; రమ్ము విషాద పాత్రకీ

మతమునఁ దావులేదు; క్షణమాత్ర వహింపుము పానపాత్రిక/న్”  (పాన శాల)

తాగుబోతు మాట కాదిది, ప్రాక్టికల్ సత్యం.

గతం అనే మాటకు ‘వెళ్లిపోయినది’ అని అర్థము. యిక రాదు. అరె అప్పుడు అలా కాకుండా యిలా  చేయాల్సింది అని దిగులు పడుతూ కూర్చోడం వల్ల యేమీ వొరగదు. యెందుకంటే నువ్వలా చేయలేవు.

యిక, భవిష్యత్తు అంటే రేపు అనేది వుందా లేదా అని కూడా యెప్పుడూ సందేహాస్పదమే. (యే నిమిషానికి యేమి జరుగునో?) రేపు వుంటే యెలా వుంటుందో పూర్తి సమాచారం నీ దగ్గర వుండదెప్పుడూ, వూహించినా వూహలు తలకిందుకు కావొచ్చు. బ్రిడ్జి వచ్చినప్పుడే బ్రిడ్జి దాటాలి. మెట్టు రాకముందే అది వొచ్చినట్లు కాలు యెత్తి వేస్తే బొక్కబోర్లా పడతాం.

నీ చేతిలో వున్నది ‘యిప్పుడు యిక్కడ’ అనేది మాత్రమే. దీన్ని గాఢంగా జీవించు. యిప్పుడు చేయాల్సిందేమీటో అది… శ్రమించి, మనసుంచి, యిష్టంగా చెయ్యి.

నువ్వు యీ రోజు చేసే పనిలో నిన్న జీవించి గడించిన జ్ఞానం వుంటుంది. గతం గురించి నువ్వు దిగులు పడినా పడకపోయినా అది జ్ఞానమై నీతో వుంటుంది. నీకు యిప్పుడు దొరికిన జీవితం గతం యిచ్చినదే. నువ్వు వెనక్కి వెళ్లి గతాన్ని మార్చలేవు. ‘గతం గారూ, యిది కాదు యింకో జీవితాన్ని యివ్వండి’ అని అడగలేవు. నువ్వు నీ చేతుల్లో వున్న వర్తమానంతో మాత్రమే పని చేయగలవు. పని చేయడం ద్వారా వర్తమానాన్ని మాత్రమే మార్చగలవు. యీ రోజు నువ్వు సక్రమంగా పని చేస్తే అది రేపటికి మంచి వర్తమానం అవుతుంది.

యిప్పుడు నీ పుస్తకం తీసి నువ్వు చదువు. యీ చదువు రేపటి పరీక్షలో నిన్నాదుకుంటుంది. వుత్తినే రేపటి పరీక్ష గురించి భయపడతావే అది యిప్పుడు నిన్ను మనసారా చదవనివ్వదు. రేపటి పరీక్షలో నిన్నాదుకోదు.

యిప్పుడు నీ ముందున్న రాజకీయార్థిక సవాళ్లను వున్నవి వున్నట్టుగా అర్థం చేసుకో. అర్థం చేసుకోడానికి గతం సమాచారం పనికొస్తుంది. అర్థం చేసుకున్న దాన్ని మార్చడానికి నువ్వు చేసే ప్రయత్నమే యిప్పటి నీ పని.

దీన్నే ‘డే టైట్ కంపార్ట్మెంట్స్’ లో బతకడమని అంటాడు డేల్ కార్నీ (‘హౌ టు స్టాప్ వర్రీయింగ్ అండ్ స్టార్ట్ లివింగ్’ అనే పుస్తకంలో).

కంపార్ట్మెంట్ అంటే రైలు బోగీ. యే బోగీకి ఆ బోగీగా వుండే రైలు వంటిది జీవితం. నువ్వు ప్రతి సారీ వొక బోగీలో మాత్రమే వుండగలుగుతావు. వొకే సారి వొకటికి మించిన బోగీలలో వుండడం నీకు కుదరదు. నువ్వు వొక రోజులోనే జీవించగలవు. రేపటిలో జీవించలేవు. నిన్నటిలో జీవించలేవు. యీ వొక్క రోజులోనే జీవించగలవు.

యెప్పటికప్పుడు నీకు వున్నది ‘యిప్పటికిప్పుడే’..

యీ వొక్క రోజును యిష్టంగా జీవించు, గాఢంగా జీవించు.  యిదే నిన్నటి, యిప్పటి, రేపటి నిన్ను ఆదుకుంటుంది.

నిన్న కాదు, రేపు కాదు, నిన్నాదుకునేది యీ రోజే.

*

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


   Type Comments in Indian languages (Press Ctrl+g to toggle between English and Hindi OR just Click on the letter)